CHỦ ĐỘNG PHÒNG, CHỐNG BỆNH DO VI RÚT NIPAH

28/01/2026

Bệnh do virus Nipah là bệnh truyền nhiễm nhóm A, lây chủ yếu từ động vật sang người và cũng có thể lây từ người sang người. Virus này được phát hiện lần đầu năm 1999 và hiện đang ghi nhận ca mắc tại một số nước. Tỷ lệ chết, mắc ở các trường hợp nhập viện khoảng 40-75%

Theo Bộ Y tế, từ ngày 27/12/2025 đến 26/01/2026, Ấn Độ ghi nhận 05 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do vi rút Nipah, trong đó có 02 trường hợp được xét nghiệm khẳng định tại bang Tây Bengal. Đến nay, Việt Nam chưa ghi nhận ca mắc bệnh do vi rút Nipah.

Vi rút Nipah được phát hiện lần đầu năm 1999 tại Malaysia, sau đó ghi nhận tại Bangladesh và Ấn Độ. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), bệnh xuất hiện rải rác, chưa hình thành các ổ dịch lớn nhưng rất nguy hiểm, với tỷ lệ tử vong khoảng 40–75%. Hiện chưa có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu.

Bệnh do vi rút Nipah là bệnh truyền nhiễm nhóm A, lây truyền từ động vật sang người (chủ yếu qua dơi ăn quả), qua thực phẩm, vật phẩm nhiễm vi rút và từ người sang người qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của người bệnh. Thời gian ủ bệnh từ 4–14 ngày, triệu chứng gồm: đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng; trường hợp nặng có thể rối loạn ý thức, viêm não cấp.

Sở Y tế đã có Công văn số 454/SYT-NVY ngày 27/01/2026 về việc tăng cường giám sát, phòng chống bệnh do vi rút Nipah, trong đó chỉ đạo các đơn vị, địa phương tiếp tục theo dõi chặt chẽ tình hình dịch bệnh; tăng cường công tác giám sát, phòng chống dịch bệnh ngay từ các cửa khẩu, cơ sở y tế và cộng đồng, sẵn sàng các biện pháp đáp ứng, phòng chống dịch phù hợp, hiệu quả.

Khuyến cáo phòng, chống bệnh

• Hạn chế đến khu vực có dịch bệnh do vi rút Nipah nếu không cần thiết.

• Theo dõi sức khỏe trong 14 ngày sau khi về từ vùng dịch; khi có triệu chứng nghi ngờ, đến ngay cơ sở y tế, hạn chế tiếp xúc và thông báo tiền sử dịch tễ.

• Thực hiện ăn chín, uống sôi; không sử dụng trái cây, thực phẩm có dấu hiệu bị dơi, chim cắn; tránh dùng nhựa cây tươi chưa qua chế biến.

• Không tiếp xúc gần với dơi ăn quả; rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.

• Hạn chế tiếp xúc với người bệnh; sử dụng khẩu trang, găng tay khi chăm sóc người nghi ngờ mắc bệnh.

👉 Chủ động phòng bệnh, không chủ quan, lơ là là biện pháp hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng.

ThS.BS. Trần Đoàn Quốc Long - CV phòng Nghiệp vụ Y, Sở Y tế thành phố Huế